Ως έναυσμα της δημοσίευσης αυτής αποτέλεσε η επίσκεψή μας με το περιοδικό Archvision στο event του Open House Athens 2023 στις 1 και 2 Απριλίου 2023. Παρακάτω ακολουθεί μια σύντομη έρευνα και περιγραφή ενός από τα κτίρια όπου επισκεφτήκαμε, το 10ΑΜ lofts. Πιο συγκεκριμένα βρισκόμαστε στην Λεωφόρο Κωνσταντινουπόλεως 82, στο Γκάζι.
Η γειτονιά του Κεραμεικού είναι μια από τις πιο ανερχόμενες περιοχές της Αθήνας. Τα περισσότερα κτίρια της περιοχής χτίστηκαν τη δεκαετία του ’60, του ’70 και του ’80. Στόχος των αρχιτεκτόνων ήταν να διατηρήσουν την αρχική δομή των κτιρίων, δηλαδή να την αφαιρέσουν και όχι να την προσθέσουν. Πρόκειται για έναν χώρο που δημιουργεί συναισθήματα, έναν χώρο για την τέχνη ή ένα έργο τέχνης από μόνο του. Στόχος τους ήταν το κτίριο να αποτελέσει ένα άμεσο πλεονέκτημα για τη γύρω περιοχή και την κοινότητα.
Είσοδος προς πολυχώρο:
Ένα παλιό βιομηχανικό κτίριο με ανοιχτούς και ευάερους χώρους ανά όροφο, σε ένα φωτεινό οικόπεδο με θέα στις οδούς Κωνσταντινουπόλεως και Κελεού. Το ισόγειο χρησιμοποιήθηκε ως αποθήκη για βιοτέχνες και στη συνέχεια ως χώρος γραφείων. Η άδεια για το κτίριο εκδόθηκε το 1972 από τον πολιτικό μηχανικό Γεράσιμο Ρωμανό.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αντιμετώπιση της τοποθέτησης του κτιρίου στον χώρο. Οι σχεδιαστές δημιούργησαν δύο χώρους σε έναν όροφο με ένα μεγάλο κεντρικό αίθριο σε μια αμφίπλευρη οικοδομική γραμμή, που συνδέονται με έναν εσωτερικό διάδρομο. Με αυτόν τον τρόπο, κατάφεραν να δημιουργήσουν έναν πολύ φωτεινό και ευάερο χώρο.
Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, το κτίριο χρησιμοποιούνταν ως αποθήκη χαρτιού και το ισόγειο χρησιμοποιούνταν ως ειδική αποθήκη φόρτωσης, οπότε υπήρχαν τετράγωνες οπές στην πλάκα για την εκφόρτωση βαρέων φορτίων, οι οποίες τώρα έχουν κλείσει με γυαλί. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το κτίριο χρησιμοποιήθηκε επίσης ως χώρος γραφείων και η τελευταία του χρήση ήταν ως θέατρο.
Πολυχώρος ισογείου 500 m2 :
Η 10AM ήθελε να δημιουργήσει έναν χώρο πολλαπλών χρήσεων που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως ένας χώρος ή να χωριστεί για εκδηλώσεις, εκθέσεις ή ιδιωτικά δείπνα, ανάλογα με τον σκοπό.
Ολόκληρη η εγκατάσταση μπορεί να ενοικιαστεί σε εξωτερικούς οργανισμούς που επιθυμούν να πραγματοποιήσουν εκδηλώσεις, κινηματογραφήσεις, συνεντεύξεις, φωτογραφήσεις κ.λπ.
Κάθε χώρος χωρίζεται με γυάλινη επιφάνεια και κατασκευάζεται ένας γυάλινος τοίχος με υψηλή διαπερατότητα φωτός με γυάλινα μπλοκ. Συνεπώς, το φως διαχέεται απαλά και γεμίζει τους ψηλοτάβανους χώρους. Ο πάγκος είναι αφαιρούμενος, ώστε ο σεφ να μπορεί να μαγειρεύει ακριβώς μπροστά στους καλεσμένους. Οι οπές στην πλάκα προορίζονταν για μια σκάλα, αλλά δεν πραγματοποιήθηκαν, οπότε σφραγίστηκαν με γυαλί.
2ος χώρος ισογείου:
Τα κύρια στοιχεία του χώρου είναι το τσιμέντο, το γυαλί και το μέταλλο. Οι αρχιτέκτονες επανέφεραν τους τοίχους και τις οροφές από σκυρόδεμα στην αρχική τους μορφή, διατηρώντας την άβαφη εμφάνισή τους.
Μια μικρή κυκλική σκάλα από οπλισμένο σκυρόδεμα που οδηγεί στο πατάρι αντικαθιστά τη μεταλλική και τα υλικά ταιριάζουν απόλυτα στο εσωτερικό του ισογείου.
Αίθριο:
Ο κεντρικός χώρος κυριαρχείται από μια εντυπωσιακή σιδερένια “σκουριασμένη” σκάλα. Η σκάλα αναδεικνύει το υπάρχον αίθριο και συνδέει λειτουργικά τους χώρους του ισογείου και του υπογείου. Η σκάλα κατασκευάστηκε για να αντικαταστήσει μια παλιά τσιμεντένια σκάλα που εμπόδιζε το φως στο υπόγειο. Η νέα σκάλα, με τα διάτρητα σκαλοπάτια της, εναρμονίζεται με τη φιλοσοφία της διαπερατότητας που “είχε” εξαρχής η αρχιτεκτονική του κτιρίου. Τα ζεστά της χρώματα έρχονται επίσης σε αντίθεση με τα άλλα “σκληρά” υλικά του χώρου.
Υπόγειο:
Το κτίριο αποτελείται από μια πλάκα πρόσοψης που προέκυψε μετά την αφαίρεση του στόκου και την αφαίρεση του φελιζόλ, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα τον δομικό σκελετό (δοκάρια και κολώνες) και το σκυρόδεμα σε όλη την τοιχοποιία. Οι αρχιτέκτονες συνειδητοποίησαν ότι αυτή η ακατέργαστη μορφή του χώρου εκπέμπει ένα πολύ όμορφο φως και δημιουργεί μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα. Έτσι αποφάσισαν να ακολουθήσουν αυτή την κατεύθυνση. Μετέτρεψαν τον χώρο σε ένα ακατέργαστο “κουτί” από σκυρόδεμα (μπρουταλιστική αρχιτεκτονική) όπου το φως και η υφή παίζουν κυρίαρχο ρόλο.
Τα έπιπλα επιλέχθηκαν από αντίκες από τον ιδιοκτήτη. Το υπόγειο και το ισόγειο είναι βιομηχανικά δάπεδα, με όλα τα μηχανήματα και τον εξοπλισμό ορατά. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ταράτσα έχει πλακόστρωτα γυάλινα πάνελ για φυσικό φως. Το σκοτάδι του υπογείου έρχεται σε αντίθεση με το φυσικό φως που διαχέεται στο ισόγειο. Οι αρχιτέκτονες θέλησαν να δημιουργήσουν έναν χώρο ουδέτερο αλλά δυναμικό, παρέχοντας έναν κενό καμβά στον οποίο ο καθένας μπορεί να εκθέσει την τέχνη του.
Loft 1 100 m2:
Βρίσκεται σε ένα χώρο πολλαπλών χρήσεων στην οδό Κωνσταντινουπόλεως. Ο χώρος είναι ουδέτερος και ειρηνικός, επιτρέποντας στους χρήστες να τον χρησιμοποιούν με ουδέτερο και ειρηνικό τρόπο. Θα αναδιαμορφώνεται ανάλογα με τη χρήση (κινηματογράφηση, συναντήσεις, ηχογραφήσεις). Η ανακαίνιση του ορόφου θα ολοκληρωθεί το 2018.
Όπως είπα, τα υλικά είναι κατά κύριο λόγο μεταλλικά, και όπως είδαμε στον πρώτο όροφο, το αρχικό σχέδιο ήταν να γίνουν όλα τα παράθυρα με μεταλλικά κουφώματα. Ωστόσο, αυτό άλλαξε στο πρώτο πατάρι του δεύτερου ορόφου για λόγους ηχομόνωσης και αντικαταστάθηκε από κουφώματα αλουμινίου.
Loft 3 100 m2:
Βρισκόμαστε στον όροφο με τον οποίο ο ξεκίνησε η συνεργασία της 10 am με το αρχιτεκτονικό γραφείο Gavalas Ioannidou.
Για να διατηρηθεί η διαφάνεια του ορόφου, τα χωρίσματα είναι μεταλλικά πλαίσια με γυαλί αντί για τοιχοποιία. Εν τω μεταξύ, οι αρχιτέκτονες έχουν καταστήσει ορατές τις πλάκες δοκού ακόμη και μετά την αφαίρεση της επίστρωσης. Οι ψευδοροφές πρόσοψης στο βοηθητικό δωμάτιο και οι οροφές πρόσοψης του διαδρόμου χρησιμεύουν για να τονιστεί περαιτέρω η αλλαγή χρήσης κάθε χώρου και για την εγκατάσταση κλιματισμού με αντλία θερμότητας.
Χρησιμεύουν για την εγκατάσταση κλιματισμού με αντλία θερμότητας, που ολοκληρώθηκε το 2016 με σχετικά χαμηλό κόστος κατασκευής. Παρά το αυστηρό ύφος του, το φως που διαχέεται άφθονο στον χώρο είναι εντυπωσιακό και δυναμικά ηρεμιστικό. 2018, το έργο βραβεύτηκε στον διαγωνισμό DOMON στην κατηγορία “Καλύτερο νέο κτιριακό έργο σε υφιστάμενο κτίριο 2013-2017”.
Ρετιρέ:
Μαζί με το υπόγειο και το ισόγειο, ένα ρετιρέ θα αναπτυχθεί το 2019 και το 2020.
Τα ρετιρέ αναπτύσσονται σε δύο ορόφους: στο ισόγειο υπάρχει ένας ενιαίος χώρος καθιστικού και κουζίνας και ένας χώρος γραφείου που λειτουργεί επίσης ως ξενώνας. Ένας διάδρομος οδηγεί στο μπάνιο, ενώ στον δεύτερο όροφο υπάρχει ένα κυρίως υπνοδωμάτιο και βεράντα με εκπληκτική θέα στην Ακρόπολη, τον Λυκαβηττό και την Αθηναϊκή Ριβιέρα.
Συνολικά, ο ανοιχτός χώρος έρχεται σε αντίθεση με τα σκουρόχρωμα υλικά. Μαύρη περσική πέτρα χρησιμοποιείται για τα δάπεδα και σκούρο ξύλο για τα ντουλάπια- ορισμένα από τα δοκάρια στον πέμπτο όροφο χρειάστηκε να ενισχυθούν για λόγους σταθερότητας. Ο χώρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως κατοικία ή ως ιδιωτικός χώρος συγκέντρωσης.
Φωτογραφική επιμέλεια: Μάγκυ Καραγκούνη